Người trẻ rời Sydney vì giá nhà tăng cao

Khủng hoảng nhà ở không còn là vấn đề có thể trì hoãn

Thị trường nhà ở tại Úc đang bước vào giai đoạn được đánh giá là “quá lớn để bỏ qua”, theo cảnh báo từ bà Danielle Wood, Chủ tịch Productivity Commission.

Trong bối cảnh giá nhà tiếp tục leo thang, mục tiêu xây dựng 1,2 triệu căn nhà mới của chính phủ liên bang được cho là khó có khả năng đạt được. Điều này không chỉ phản ánh áp lực về nguồn cung, mà còn cho thấy những hạn chế mang tính cấu trúc của toàn bộ thị trường.

Giá nhà vượt xa thu nhập, người trẻ buộc rời đô thị lớn

Một trong những hệ quả rõ rệt nhất của tình trạng này là làn sóng người trẻ rời khỏi các thành phố lớn, đặc biệt là Sydney.

Trong nhiều thập kỷ, giá nhà tại Úc đã tăng nhanh hơn thu nhập, khiến việc sở hữu nhà ngày càng trở nên xa vời. Khi chi phí sinh hoạt và nhà ở vượt quá khả năng chi trả, nhiều người buộc phải tìm đến các khu vực xa trung tâm, nơi cơ hội việc làm và phát triển cũng hạn chế hơn.

Theo bà Wood, xu hướng này còn kéo theo một hệ lụy đáng lo ngại về bất bình đẳng, khi khả năng sở hữu nhà ngày càng phụ thuộc vào nền tảng tài chính của gia đình.

Giá nhà Úc tăng cao khiến khả năng sở hữu nhà ngày càng xa tầm với

Không có giải pháp nhanh cho bài toán kéo dài hàng thập kỷ

Dù áp lực ngày càng lớn, các chuyên gia cho rằng không tồn tại giải pháp tức thời cho khủng hoảng nhà ở.

Việc tăng nguồn cung cần thời gian dài để phát huy hiệu quả, thậm chí có thể kéo dài hàng thập kỷ. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc trì hoãn cải cách, bởi càng chậm trễ, chi phí kinh tế và xã hội sẽ càng lớn.

Hai điểm nghẽn lớn kìm hãm nguồn cung nhà ở

Theo phân tích từ Productivity Commission, thị trường nhà ở hiện đang bị kìm hãm bởi hai yếu tố cốt lõi.

Thứ nhất là hệ thống quy hoạch và zoning phức tạp, hạn chế khả năng phát triển dự án tại nhiều khu vực. Thứ hai là sự suy giảm hiệu suất của ngành xây dựng, khiến tốc độ hoàn thiện nhà ở không theo kịp nhu cầu.

Trong vòng 30 năm qua, năng suất xây dựng nhà ở tại Úc đã giảm đáng kể, ngay cả khi đã tính đến sự thay đổi về quy mô và chất lượng công trình.

Hiệu suất xây dựng giảm đang góp phần làm gia tăng áp lực lên thị trường nhà ở

Mục tiêu 1,2 triệu căn nhà đối mặt nhiều thách thức

Dù một số bang như New South Wales, Victoria và Western Australia đã triển khai cải cách nhằm rút ngắn thời gian và giảm chi phí xây dựng, tiến độ hiện tại vẫn chưa đủ để đáp ứng mục tiêu đề ra.

Đánh giá từ các cơ quan chuyên môn cho thấy khả năng hoàn thành kế hoạch này là không cao. Tuy vậy, việc đặt ra mục tiêu lớn vẫn được xem là cần thiết để tạo động lực cải cách trong dài hạn.

Năng suất lao động suy giảm, áp lực lan rộng toàn nền kinh tế

Bên cạnh khủng hoảng nhà ở, nền kinh tế Úc còn đang đối mặt với một thách thức khác không kém phần nghiêm trọng: năng suất lao động tăng trưởng chậm lại.

Trong giai đoạn 2015-2025, tốc độ tăng năng suất chỉ đạt khoảng 0,4% mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình dài hạn. Nguyên nhân được cho là đến từ sự suy giảm đầu tư của khu vực tư nhân và thiếu vắng các cải cách kinh tế quy mô lớn như trong quá khứ.

Mục tiêu 1,2 triệu căn nhà “khó thành hiện thực”

Kêu gọi cải cách mạnh mẽ để khơi thông tăng trưởng

Trước thực trạng này, các chuyên gia nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết của những cải cách mang tính hệ thống, từ thuế doanh nghiệp đến thuế thu nhập cá nhân.

Các đề xuất bao gồm việc điều chỉnh chính sách thuế nhằm giảm rào cản đầu tư, đồng thời tạo động lực cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện năng suất và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn.

AI mở ra cơ hội nhưng cũng đi kèm rủi ro

Trong bức tranh nhiều thách thức, trí tuệ nhân tạo nổi lên như một yếu tố có thể tạo ra bước ngoặt.

Theo đánh giá, AI có thể giúp nâng cao năng suất lao động đáng kể trong thập kỷ tới, đồng thời hỗ trợ nhiều ngành nghề thay vì thay thế hoàn toàn. Tuy nhiên, kịch bản tự động hóa trên diện rộng vẫn là một rủi ro cần được chuẩn bị từ sớm, đặc biệt trong việc đảm bảo an sinh và cấu trúc xã hội.

Có những dự đoán cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thúc đẩy năng suất

Cải cách là con đường duy nhất cho bài toán dài hạn

Tổng thể, Úc đang đồng thời đối mặt với hai áp lực lớn là khủng hoảng nhà ở và sự suy giảm năng suất lao động.

Thông điệp từ các cơ quan tư vấn kinh tế là rõ ràng: không có giải pháp nhanh, nhưng việc trì hoãn cải cách sẽ khiến chi phí trong tương lai trở nên lớn hơn rất nhiều.

Trong bối cảnh đó, những quyết định chính sách trong giai đoạn tới sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình khả năng tiếp cận nhà ở cũng như sức cạnh tranh của nền kinh tế Úc trong dài hạn.

Nguồn: ABC News